Region Lanškrounsko

 

 

 

 

Čeština (Česká republika)English (United Kingdom)Deutsch (DE-CH-AT)Po polsku (PL)
Miłej nocy, dzisiaj jest wtorek 22.5.2012. Imieniny obchodzi Vladimír, jutro Jana.
Damníkov
Damníkov PDF Drukuj Email

KostelNiemiecka nazwa: Thomigsdorf
Liczba obywateli: 667
Liczba domów: 167
Powierzchnia: 1272 ha
Położenie geograficzne: 49o52' N / 16o34´ E
Wysokość nad poziomem morza: 358 m n.m.
Telefon: 465 394 113
Adres: OÚ 566 01 Damníkov 9
E-mail:
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
Strona www: www.damnikov.cz

Gmina leży w południowo – zachodniej części Lanškrounské kotliny na zboczu zalesionego Hřebečovského grzbietu pogórza Třebovského pod przełęczą Třebovickou. Przepływa tędy Lukovský potok.
Pierwsze wzmianki o osadnictwie pochodzą z r. 1304, kiedy to wieś prawdopodobnie należała do klasztoru zbrasławskiego. Najwcześniejsze nazwy brzmiały: Damnikov, Damníkův dvůr, po przejściu na język niemiecki było to imię własne Damík zmienione na Taming, a z tego Thomigsdorf. Później wieś weszła w skład dóbr lichtenstejnskich.
Gminę przecina droga nr 43 prowadząca do oddalonego o6 km Lanškrouna i dalej do ośrodków rekreacyjnych na terenach Gór Orlickich i polskiego Kłodzka. W 90 latach XIX wieku został wyburzony stary kościół, którego fragmenty możemy znaleźć w murze cmentarza otaczającego kościół św. Jana Chrzciciela, wybudowanego w r. 1898 w stylu nowogotyckim. Jest on dominującym obiektem w całej gminie. Obok stoi barokowa plebania z mansardowym dachem.
Gmina posiada podstawową infrastrukturę (gazociąg, wodociąg, telefon, utwardzone drogi), sa tutaj dwa sklepy spożywczo - przemysłowe, dwie gospody, ośrodek kultury, pełna szkoła podstawowa, przedszkole, ośrodek zdrowia dla dzieci i dorosłych, fryzjer.
Rekreacji mieszkańców i gości służą okoliczne lasy, bogate w grzyby i jagody, nadające się do spacerów i uprawiania turystyki rowerowej. W gminie znajduje się boisko piłkarskie, trzy korty tenisowe i boisko do siatkówki, sala gimnastyczna ZŠ. Aktywnie działa Ochotnicza Straż Pożarna, TJ Sokol i Koło Myśliwskie.

Informacje szczegółowe (uzyskano z "Vlastivědy Lanškrounska"):
 Gmina Damníkov ciągnie się wzdłuż biegu potoku Lukovského 6 km na południowy zachód od Lanškrouna na zboczu lesistego grzbietu Hřebečovského. Pierwsza wzmianka o Damníkovu (Tamichsdorf) pochodzi z dokumentu donacyjnego Wacława II z roku 1304, który nadał całe Lanškrounsko klasztorowi zbrasławskiemu. Nazwa miejscowości wywodzi się od imienia Damík, jak dowodzi pierwszy czeski zapis nazwy miejscowości z roku 1393 Damykow. Urzędowo ustalono nazwę miejscowości w roku 1854 na dzisiejszy Damníkov i tak właśnie doszło do pomyłki, ponieważ założono, że forma Damíkov jest ludowa a właściwa językowa forma brzmi Damníkov.
W związku z założeniem biskupstwa litomyślskiego i ustanowieniem jego diecezji 1349 wieś podaje się jako parafialną. W roku 1358, kiedy klasztor zbrasławski zamienił Lanškrounsko i Lanšpersko z litomyślskim biskupem na korzystniejsze dobra bliżej Prahy, Damníkov nie był zawarty w tej umowie. Zbrasławscy Cystersi sprzedali później wieś oddzielnie (podobnie jak pobliski Trpík). Kiedyś na końcu XIV  albo na początku XV  wieku wieś w jakiś sposób weszła do majątku lanckorońskiego klasztoru augustiańskiego, założonego w roku 1371 przez litomyślskiego biskupa Petra Jelitę. To właśnie lanckorońscy zakonnicy wybudowali w Damníkově poprzedni gotycki kościół, który w czasie zagrożenia stanowił ochronę dla zakonników. Jego masywna wieża wyposażona w strzelnice po usunięciu zewnętrznych drewnianych schodów mogła zmienić się w bezpieczne miejsce dla uciekających.
Już w roku 1421 lanckorońscy augustianie musieli jednak uciec z miasta do bezpieczniejszego Ołomuńca. Tutaj później osiedli na stałe i bezskutecznie domagali się zwrotu swoich czeskich posiadłości. Jeszcze w roku 1460 ich roszczenia prawne w stosunku, między innymi do Damníkov swoim przywilejem jednoznacznie potwierdził król Jiří z Poděbrad, ale wcześniejsze dobra biskupie łącznie z wsiami klasztornymi pozostały na stałe w rękach osób świeckich.
 Jednym z pierwszych właścicieli świeckich (ewentualnie przejmujących) Lanškrounska, łącznie z augustiańskim Damníkovem był Čeněk z Šárova. W podobny sposób objął w posiadanie zamek Lanšperk i okoliczne dobra również jego brat Jan Šárovec. Bracia władali dawnym majątkiem biskupów w czasie od lat trzydziestych do pięćdziesiątych XV wieku. W roku 1441 wydał Čeněk z Šárova na Lanškrouně przywilej na damníkovskie sołtystwo Václavovi Hermanovi.Obec Do wyposażenia sołtystwa należał półłan roli, młyn z jednym kołem wodnym i prawo utrzymywania w sołtysostwie takich rzemieślników, jak: kowal, piekarz, rzeźnik, krawiec i szewc. Ponadto sołtys miał prawo w zamian za pewien podatek swobodnie warzyć i szynkować piwo (pozostałości tych przywilejów sołtysich utrzymywały się jeszcze niedawno - w XIX wieku parcela nr 2 była oznaczana jako sołtysi młyn, parcela nr 5 jako sołtysia kuźnia a dawna karczma sołtysia działała pod nr 3 aż do roku 1872, kiedy to została przeniesiona pod nr 233).
Kiedyś, jeszcze przed rokiem 1460 majątek Šárovců przejął Zdeněk Kostka z Postupic, ponieważ bracia władali nim tylko faktycznie, ale bez żadnych podstaw prawnych. Takie zapisy na dawniej biskupie Lanškrounsko, Lanšpersko i Jablonsko Zdeněk Kostka zgromadził w trakcie lat pięćdziesiątych a po rozliczeniu się z nim, Šárovci złączył całe "biskupstwo" łącznie z Litomyšlem w rękach swojego rodu. Od drugiej połowy XV wieku Damníkov połączył swoje losy z losami innych wsi na Lanškrounsku.
Damníkov podobnie jak szereg innych wsi w regionie leżał zawsze na granicy podziału językowego, w którym raz przeważała ludność czeska a kiedy indziej niemiecka. Zmiany językowe są udokumentowane na przykład w wystroju tamtejszego kościoła. Na przykład jeden czeski napis na ścianie w jego wnętrzu z roku 1511 dowodził, że jeszcze na początku XVI wieku język czeski rozumiała większość wiernych. Ale już na przełomie XVI i XVII wieku dominował w Damníkově oczywiście język niemiecki, jak to pokazują napisy na dzwonie odlanym przez Jana Benešovskeho w roku 1601. Niemiecka grupa językowa przeważała w Damníkově aż do połowy XX wieku.
 Damníkovská parafia, wspomniana po raz pierwszy w roku 1349, przestała istnieć po Białej Górze i została przywrócona dopiero w roku 1677. Do tego czasu był Damníkov administrowany przez lanckorońskiego proboszcza. W ciężkim okresie Wojny Trzydziestoletniej prowadzili mieszczanie lanckorońscy niejeden spór finansowy ze swoim proboszczem. W roku 1630 zostało złożone w jednym ze sporów zeznanie damníkovskiego sołtysa i ławnika, którzy potwierdzili, że w ich wsiach ksiądz sprawuje dobrze swój urząd, ale żąda od nich niezwykle wysokich opłat za poszczególne czynności. Według nich "od dawna" płaciło się za ślub 3 krejcary, jedną kurę i placek weselny, a teraz trzeba dać jeden reński złoty albo kopę groszy. Podobno tak samo wzrosła opłata za chrzest z 3 krejcarów na 10 czeskich groszy a za pogrzeb z 6 groszy na jeden reński złoty albo kopę groszy. W kilka lat później dowiadujemy się nawet, że z przebiegłym lanckorońskim proboszczem współpracował damníkovski nauczyciel. Ten podobno każdemu wieśniakowi, który wyruszał do Lanškrouna w celu uzgodnienia chrztu, wesela, czy pogrzebu wystawiał zaświadczenie o jego możliwościach finansowych. Ksiądz w ten sposób był dobrze zorientowany w sytuacji materialnej swojego parafianina i ten nie mógł wymówić się od wysokich opłat.Kostel
Pierwotnie gotycki kościół w Damníkově, którego wygląd znamy dziś już tylko z fotografii i z modelu w lanckorońskim muzeum, nie tylko niszczał z biegiem lat, ale przestał już mieścić rosnącą liczbę wiernych. Dlatego już pod koniec dwudziestych lat XIX wieku zaczęto myśleć o budowie nowego kościoła. Pierwotnie planowano rozpocząć budowę w roku 1830. Podjęto pierwsze ustalenia i zaczęto zwozić drewno na budowę, ale po prowizorycznym zadaszeniu nawy i wieży zapał miejscowych wiernych osłabł i budowa zatrzymała się. W roku 1853 opracowano wreszcie plany budowy nowego kościoła. Cała sprawa została ponownie odłożona do roku 1885, kiedy to kościół miał być poddany kapitalnemu remontowi za sumę 15000 złotych. Po wielu latach rozmów z patronem-księciem z Lichtenštejna w końcu tamtejsi wierni w roku 1892 podjęli decyzję o budowie nowego kościoła. Został on wybudowany w stylu nowogotyckim w latach 1895-98. Stojący obok stary kościółek został zburzony w roku 1898 a niektóre jego elementy budowlane zostały wmurowane do ogrodzenia cmentarza.
Z innych zabytków sakralnych Damníkov może się poszczycić rzeźbą św. Prokopa przed kościołem z roku 1710. Młodsza kolumna z rzeźbą św. Jana Nepomucena z roku 1713 została niestety zniszczona w latach osiemdziesiątych XX  wieku.
Pierwsze wiadomości o nauczaniu szkolnym w Damníkově pochodzą z lat trzydziestych XVII wieku, kiedy to wspominany jest nauczyciel Valentin Stark. Dawna stara szkoła stała na pewno na miejscu dzisiejszej plebanii, ale została zburzona w roku 1754 przed budową kościoła. Szkoła z mieszkaniem dla nauczyciela została pobudowana za potokiem a później kilka razy była przebudowywana i poszerzana, po raz ostatni w roku 1893. W drugiej połowie XX wieku do nauki służył jeszcze budynek starej sołtysówki, nawet do końca lat siedemdziesiątych, kiedy to pobudowano nową pełną szkołę podstawową.
Pierwszą pocztę otwarto w Damníkově w roku 1903 (tylko jako punkt oddawczy), w dziesięć lat później działał tu już urząd pocztowy z listonoszem a od roku 1912 na wyposażeniu był telegraf a później i telefon dla obwodu niedalekich Květné, Trpíka i Anenské Studánky.Gmina została zelektryfikowana w roku 1932.
 Do najstarszych organizacji damníkovskich należy Ochotnicza Straż Pożarna, założona w roku 1873 (Freiwillige Feuerwehverein). W XIX wieku powstało Stowarzyszenie Weteranów Wojennych (1878, Veteranenverein) i Kasa Zapomogowo - Pożyczkowa, na której fundamencie powstał w roku 1889 Raiffesenk. W okresie Pierwszej Republiki w gminie powstały i działały następujące organizacje: Stowarzyszenie Kultury Fizycznej (1935, Turnverein) i Koło św. Huberta (1922, St. Hubertusverein), oraz Kółko Teatralno - Śpiewacze. Po powojennych przesiedleniach i przybyciu osadników z wnętrza kraju tradycję podtrzymali strażacy – ochotnicy, którzy do dziś chlubią się posiadaniem zabytkowej konnej sikawki, Stowarzyszenie Kultury Fizycznej i Koło Myśliwskie.
Aktualnie w gminie zamieszkuje sześćset sześćdziesięciu stałych obywateli, oprócz poczty i pełnej szkoły podstawowej jest jeszcze przedszkole, ośrodek zdrowia i dwie gospody z jedną salą do imprez kulturalnych. Dla potrzeb sportu istnieje nie tylko boisko piłkarskie, ale i trzy korty tenisowe i boisko do siatkówki.

 










≡ Kamera Lanškroun

webkamera Lanškroun

≡ Wideo

≡ Jsme na Facebooku!

≡ Wyszukiwanie

TOPlist

≡ Lanškrounsko

≡ Noviny Lanškrounsko.cz

Lanškrounsko.cz 7/2011

≡ Polecamy: Zakwaterowanie


Publikování nebo šíření obsahu je bez písemného souhlasu zakázáno!