Niemiecka nazwa: Tattenitz Liczba obywateli: 844 Liczba domów: 221 Powierzchnia: 2684 ha Położenie geograficzne: 49o52' N / 16o41´ E Wysokość nad poziomem morza: 375 m n.m. Telefon: 465 381 230 Adres: OÚ 563 01 Tatenice 86 E-mail:
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
Strona www:www.tatenice.cz Gmina z 844 obywatelami wzmiankowana już w roku 1065, bogata w zabytki i pomniki przyrody leży na granicy Czech i Moraw w dolinie rzeki Moravská Sázava (340 m. n. p. m.) pod najdalej na południe wysuniętymi zboczami Gór Orlickich pomiędzy miastami Lanškroun, Moravská Třebová i Zábřeh na Morawach przy głównej linii kolejowej 35 km od granicy z Polską. Strategiczna położenie Tatenic przy starej drodze handlowej, która wiodła tędy przez przygraniczne lasy królestwa czeskiego i wchodziła przesmykiem na Zabrzeską Wierzchowinę wzdłuż rzeki na północ Moraw, spowodowało wybudowanie tutaj strażnicy już na początku osadnictwa. Strażnicę przebudował w roku 1606 Ladislav Velen z Žerotína na jednopiętrowy, czteroskrzydłowy późnorenesansowy zamek myśliwski. Projekt jest dziełem włoskiego budowniczego G. Motaly de Bonnamone. W połowie 80 lat XX wieku zakończono kompleksową rekonstrukcję zamku i odnowiono sgrafiti oraz stiukowe tynkowe ozdoby stropu, który zalicza się do najbogatszych na Morawach. Bardzo cenne są zachowane portale: wejściowy i na dziedziniec oraz kilka renesansowych framug okiennych. Wnętrza remontowanego zamku mieszczą biura Urzędu Gminy, bibliotekę, restaurację, salę obrad i sień z bogatymi stiukami. Obszerne pomieszczenia na poddaszu nadal czekają na wykorzystanie. Barokowy kościół św. Jana Chrzciciela z wieżą o wysokości 50 m i dwoma dzwonami wybudowano w latach 1716 - 23 zgodnie z projektem znanego włoskiego budowniczego Martelliniho. Bardzo cenne ozdoby i malowidła pochodzą od Judy Tadeáše Šuplera. Obok kościoła jest cmentarz z kaplicą Panny Marii, gdzie znajduje się unikalny w Europie boczny ołtarz wyrzeźbiony w drewnie na podstawie obrazu flamandzkiego malarza Van Dycka. Aktualnie gmina troszczy się o kształcenie i rozwój usług. Przedszkole z ogródkiem zabaw w środku gminy jest właśnie w budowie; ma tu pracować pediatra, w innej części obiektu pracuje już internista dla osób dorosłych a niedaleko ma gabinet stomatolog. Budynek pełnej szkoły podstawowej z roku 1886 został w roku 1996 rozbudowany o pracownie, gabinety, szatnie, kuchnię z jadalnią a z pomocą rodziców urządzono boisko tenisowe i do siatkówki. Uczniowie mają w sali komputerowej dostęp do internetu, pracownie specjalistyczne przeznaczone są do nauki przyrody, geografii, chemii, fizyki i wychowania. Sokol Tatenice organizuje nie tylko zawody sportowe, ale organizuje też na terenie koło boiska piłkarskiego zabawy i imprezy kulturalne. Strażacy od podstaw w roku 1999 zrekonstruowali remizę, bogatym rewirem dysponuje Koło Myśliwskie, czyste rzeki zachęcają do wędkowania. W Tatenici można wybierać spośród wielu sklepów lub zakładów świadczących różne usługi. Można odwiedzić internetowe centrum gminy albo jedną z restauracji, można skorzystać z doradztwa inwestycyjnego albo wybrać sobie wolną działkę pod budowę domu. Informacje szczegółowe (uzyskano z "Vlastivědy Lanškrounska"): Gmina Tatenice historycznie należy do morawskich gmin regionu i leży wzdłuż koryta potoku Hraničního, 10 km na południowy wschód od Lanškrouna. Pierwsza pewna wzmianka o Tatenici pochodzi z roku 1267, kiedy to morawskotrzebowski pan Boreš z Rýzmburka podarował augustiańskim eremitom z później zakładanego klasztoru Koruna svaté Marii pół wsi. Druga część wsi należała do dóbr hosztejnskich. Prawdopodobnie już Boreš urządził w Tatenici strażnicę, która jest wspomniana po raz pierwszy w roku 1298, kiedy miał już od ośmiu lat Tatenici i Hoštejn Jaroslav ze Šternberka. Przez ręce kilku następnych właścicieli (1418-46 panowie z Rýznburka) wieś przeszła w roku 1453 na własność właściciela dóbr zabrzeskich - Jana Tunkla z Brníčka. Od roku 1480 miał Tatenici razem z dobrami sztíteckimi, do którego wieś należała, Jan z Dačic a w roku 1517 sprzedali ją panowie z Koněpas właścicielowi dóbr zabrzeskich Ladislawowi z Boskovic. W tym czasie wieś liczyła zgodnie z rejestrem podatkowym 37 osadników a imiona ówczesnych osadników wskazują, że narodowościowo miała mieszany charakter. Jeszcze podczas XVI wieś całkowicie się zniemczyła. W roku 1600 dokupił Tatenici do swego majątku morawskotrzebowskiego Ladislav Velen z Žerotína, który tutaj w roku 1606 wybudował reprezentacyjny zamek myśliwski. Kiedy w roku 1621 z przyczyn religijnych Ladislav Velen ze Žerotína wyemigrował, właścicielami skonfiskowanych dóbr morawskotrzebowskich został ród Lichtenstejnów. W rękach tego rodu, który posiadał również sąsiednie dobra lanckorońskie, pozostawały Tatenice aż do końca feudalizmu. Tatenicke sołtysostwo jest wspomniane po raz pierwszy w roku 1281, a w roku 1355 przynależne tu było uposażenie w postaci dwu wolnych łanów, wolnego młyna, karczmy i trzeciej części z kar nałożonych przez sołtysa. W sołtysostwie jego właściciel mógł utrzymywać rzemieślników, jak na przykład: kowala, szewca, piekarza i rzeźnika a w czasie wojny musiał wystawić dla zarządzającego pachołka w zbroi na koniu. Tatenicki kościół św. Jana Chrzciciela jako parafialny jest po raz pierwszy wspomniany w roku 1350, kiedy to należał do diecezji litomyślskiej. W XVI wieku kościół należał do duchownych niekatolickich, ostatni był w roku 1624 ksiądz Jan Frigius. Po bitwie pod Białą Górą parafia została zniesiona (przez krótki czas w latach czterdziestych XVII wieku, kiedy też założono tu szkołę) a kościół był zarządzany ze Starého Města. W roku 1707 przywrócono parafię i w roku 1723 wybudowano na miejscu starego drewnianego kościoła obecny barokowy kościół, który jest dziełem włoskiego architekta Domenica Martinelliho. W pierwszym kwartale wieś została dotknięta przez wielki nieurodzaj, w latach 1707-09 był głód a w roku 1714 panowała dżuma. W roku 1744 Tatenice była zajęta przez przeciągających huzarów dowodzonych przez Hansa Schütza. W końcu XVIII wieku wieś ucierpiała w wielkim pożarze, który w roku 1798 zniszczył oprócz zamku jeszcze 24 gospodarstwa. Po pożarze odnowiono tylko część wcześniejszego renesansowego zamku a całe południowe skrzydło rozebrano. Koniec feudalizmu oznaczał budowę prasko – ołomunieckiej linii kolejowej w latach 1842-1845 (między gminami Krasíkov i Tatenice przechodzi ona w tunelu wykutym w skale), na której znajduje się stacja kolejowa Tatenice. Do roku 1945 niemiecka gmina po wysiedleniu została zaludniona osadnikami z wnętrza Czech. Dopiero w roku 1956 Założono Spółdzielnię Rolniczą, która w połowie 70 lat zintegrowała się z JZD Žichlínek a ta tradycja jest kontynuowana w ramach dzisiejszego ZOD Žichlínek. Do ważnych zabytków w Tatenici należy oprócz kościoła wspomniany renesansowy zamek z roku 1606, wystawiony przez Ladislava Velena z Žerotína na miejscu wcześniejszej strażnicy. Projekt budowy jest dziełem włoskiego budowniczego G. Mottaly. W roku 1985 bardzo zniszczony budynek, który po wojnie służył jako magazyn (w 60 latach rozważano nawet jego rozbiórkę), przeszedł generalną rekonstrukcję. Dzisiaj zamek jest chlubą gminy a znajdują się w nim biura Urzędu Gminy, biblioteka, gospoda i wykorzystywany jest do ważnych imprez społecznych. Oprócz niego w gminie zachowało się szereg innych zabytków, jak kilka kamiennych krzyży z XVIII i XIX wieku (koło Pechaczków, Czulików i koło plebanii) i kamienne rzeźby Najświętszej Trójcy, św. Rocha (patrona i ochrony przed dżumą) albo św. Floriana (patrona strażaków). Aktualnie w gminie jest pełna szkoła podstawowa (budynek z roku 1886 został w roku 1995 zupełnie zrekonstruowany), przedszkole, gdzie gabinety mają pediatra i internista. Życie społeczne w Tatenici organizują strażacy - ochotnicy (w roku 1999 remiza przeszła remont kapitalny), Sokol Tatenice, organizuje różne zawody sportowe i działa Koło Myśliwskie. W gminie zamieszkuje razem 850 mieszkańców.
Niemiecka nazwa: Tattenitz
