1700 - Temat starych cegielni po raz drugi

Luźno nawiązujące drugie spotkanie poświęcone tematowi dawnych cegielni w Lanškrounsko odbyło się 2 maja w bibliotece miejskiej. Ing. Stanislav Vimr w ciekawy sposób opowiadał i wyświetlał zdjęcia o tutejszych cegielniach przez prawie trzy godziny. Jednocześnie odpowiadał na e-maile, które otrzymał po poprzednim wykładzie, oraz na bieżące pytania.

Tym razem bardziej szczegółowo zajął się produkcją cegieł, wspomominając na przykład o cegle JESTAV, która swoimi wymiarami odpowiadała dwóm cegłom i miała bardzo dobre właściwości izolacyjne. Do produkcji tej cegły potrzebna była specjalna maszyna produkowana przez firmę K. & R. Ježek w Blansku.

Konkretnie wyjaśnił, jak działały piece do wypalania. Cykl wypalania cegieł w piecu kręgowym z dwunastoma komorami jest trafnie opisany na rysunku nr 9.
W związku z badaniem historii cegielni pan Vimr spotkał się z niektórymi świadkami tamtych czasów, którzy pracowali w cegielni pod Zámečkem, wspominał Ervína Hanyša, Rudolfa Skácelíka, Františka Mareša i Zdenka Čmelíka.

Wokół cegielni w Lanškrounsko wciąż pozostaje wiele znaków zapytania. Bezpośrednio w Lanškrounie nie ma jednak prawdopodobnie nikogo (Stanislav Vimr jest z Lukové), kto zajmowałby się ich historią w sposób systematyczny i potrafił znaleźć odpowiedzi. Od czasu do czasu możemy jednak natrafić na pewne informacje o „naszych” cegielniach w prasie, na przykład w Sborníku Národního památkového ústavu Pardubice, do którego swoje artykuły nadsyła Vladimír Jedlička z Jakubovic. Artykuł z przykładami cegieł Stadtziegelei Landskroun* z jego kolekcji Sborník zaprezentował w 2016 roku.

*Městská cihelna, która stała w miejscu obecnego boiska piłkarskiego.

Tekst: Marie Hrynečková
Foto: autorka, Radka Halberštátová, Stanislav Vimr, Vladimír Jedlička

Foto:
1 do 4 - Druga dyskusja o cegielniach, wykłada Ing. Stanislav Vimr.
5 - Wielkość cegieł zmieniała się w czasie. Dzisiejsza cegła ma wymiary 28,8 x 13,6 x 6,5 cm.
6 do 8 - Cegła JESTAV i ulotka reklamowa na nią.
9 - Cykl wypalania v piecu.
10 - Cegła w piecu.
11 - Odprowadzenie do komina.
12 - Kanał grzewczy.
13 - Rysunek typowej cegielni.
14 do 17 - Vavruškova cihelna w Malé Lhotě koło Potštejna i niektóre używane tam narzędzia. W Vavruškova cihelna produkowano cegły szamotowe np. do wyłożenia pieców, kominków itd. z gliny szamotowej, a nie z iłu!
18 - Strzałka wskazuje komin cegielni w Lukové. Jest to jedyne znane zdjęcie tej cegielni !!!
19 - Lanškrounská cihelna na obrazie Johanna Smutného.
20 - Cihelna w Chotěboři.
21 - Pieczątka Zdenko Vodičky na planach domu nr 31 na rogu ulicy Smetanovy. Zdenko Vodička z Uničova był najemcą Náglovy cihelny (dzisiejszy dworzec autobusowy) i działał jako deweloper, tzn. budował i sprzedawał domy.
22 - Strony tytułowe Sborníků Národního památkového ústavu oddział w Pardubicach, w których można znaleźć artykuły Vladimíra Jedličky z Jakubovic o tutejszych cegielniach.
23 - Artykuł o obszernej kolekcji cegieł (około 300 sztuk) Vladimíra Jedličky, która obejmuje również cegły z naszego obszaru.