Czasami podczas rozmowy z ludźmi, którzy pamiętają niektóre ze zlikwidowanych podmiotów w Lanškrounie, przypominają mi się moje własne wspomnienia z dzieciństwa i młodości. Również browar w Lanškrounie, moim zdaniem znaczący zakład o ciekawej historii, tworzył pierwotną historię Lanškrouna, która jest istotnie związana z niemiecką kulturą i architekturą.
Pod koniec XVII wieku książę Jan Adam z Lichtenštejna zdecydował, że wybuduje w Lanškrounie obok starego browaru miejskiego także swój browar książęcy. Budowa miała miejsce w latach 1700-1711. W pierwszej połowie XIX wieku do browaru dobudowano rozlewnię butelek, a także rozległe piwnice. Z ulicy Na Valech sypano do nich lód pozyskiwany z lanškrounskich stawów, którym wtedy chłodzono piwo.
W wielu miastach naszego kraju stoi browar, jednak w mało którym z nich pisze się tak ciekawą historię, a do lat dziewięćdziesiątych warzono tu piwo. Masowe zanikanie tych zakładów, które w większości przypadków stały w środku zabudowy niedaleko historycznych centrów miast, spowodowało niemałe problemy z ich dalszym zagospodarowaniem. W okresie wspomnianych lat dziewięćdziesiątych, pełnych zmian i nowych wyzwań związanych z koniecznością adaptacji do wolnego rynku i rosnącego otoczenia konkurencyjnego, ostatecznie nawet browar w Lanškrounie nie przetrwał tego procesu.
Mieszczanie lanškrounscy zaczęli warzyć piwo niedługo po założeniu miasta w połowie XIII wieku. W 1700 roku książę Jan Adam Ondřej z Lichtenštejna polecił wybudować w Lanškrounie browar książęcy, którego piwo musiały obowiązkowo odbierać pozostałe miasta i wsie majątku. Browar miejski nie był więc w stanie konkurować z książęcym, a jego stopniowy upadek kulminował w 1891 roku, kiedy to zlikwidowano go. Wtedy nikt nie przypuszczał, że za sto lat ten sam los spotka prosperujący browar książęcy.
Browar książęcy projektował być może Domenico Martinelli, który w tym czasie dla Lichtenštejna sporządził plany Novégo zámku w Lanškrounie.
Browar wybudowano bardzo szybko, tak że już w 1701 roku zaczęto w nim warzyć piwo. To następnie lanškrounski browar książęcy produkował pod różnymi nazwami bez przerwy aż do 1999 roku, kiedy to jego działalność została zakończona. Dla wielu współczesnych świadków tamtych czasów z browarem tym kojarzy się marka Generál Laudon, która była pewnym symbolem produkcji piwa w tutejszym browarze. Jeśli dobrze pamiętam, było to piwo 7, 10, 11 i 12-stopniowe. Produkowano tu również ciemny jedenastostopniowy lager. Jakość piwa była bardzo dobra i mogła się mierzyć z wyśmienitymi piwami ówczesnej Czechosłowacji.
W 2000 roku opuszczony zakład browaru kupiło za 5,5 miliona koron miasto Lanškroun i zaczęto rozmawiać o jego nowym wykorzystaniu.
Rok 2002 przyniósł decyzję o przekształceniu rozległego kompleksu browaru w centrum kulturalno-handlowe. W 2003 roku architekt miejski Přemysl Kokeš opracował szczegółowe studium urbanistyczne obejmujące nie tylko budynki browaru, ale i jego otoczenie, a poszczególne obiekty zostały zaoferowane konkretnym zainteresowanym.
Na terenie byłego lanškrounskiego browaru wybudowano nowy plac, powstały tu trzy zupełnie nowe ulice i założono park. Miasto Lanškroun wybudowało również ścieżkę edukacyjną poświęconą tej browarniczej historii, którą oznaczają tablice informacyjne odnoszące się do tej browarniczej historii z fotografiami z epoki i nieco obszerniejszym opisem zapisów z epoki.
Autor: David Latif
Podziękowania dla archiwum miasta Lanškroun
1 - Zdjęcie pierwotnego zakładu.
2 i 3 - Zdjęcie pierwotnego budynku i zakładu z okresu lat 90.
4 - Nowa przebudowa pierwotnego budynku na nowoczesny kompleks sportowy.
5 - Jedna z etykiet pierwotnej marki browaru.
6 - Podgląd tablicy ze zdjęciem przechodniej części browaru.
7 - Teren byłego browaru w 2003 roku.
8 - Obecnie w tych miejscach znajduje się Pivovarské náměstí z parkingiem, Pivovarská zahrada oraz na przykład centrum sportowe z kręgielnią i barem, budynek mieszkalny i budynek administracyjny firmy Spektrum. Najnowszym obiektem jest centrum stomatologiczne ABE Dent, które zostało wybudowane w 2021 roku po północno-wschodniej stronie Pivovarskégo náměstí.
https://www.lanskrounsko.cz/pl/historia/spojrzenia-na-historie/11729-1700-pivovar-v-lanskroune-mel-dlouholetou-tradici-4#sigProIdaf2e6852e6
